Actueel

Stimuleren van slimme vervoersmiddelen vergt aandacht voor gedragsverandering

Deze blog is geschreven door Anoek Verbruggen. Anoek werkt bij gemeente Eindhoven (en Oss) als expert gedragsverandering. Ze adviseert Brainport Smart Mobility ook over dit onderwerp.

Brainport Eindhoven is economisch gezien de snelst groeiende regio van Nederland. De metropoolregio, met Eindhoven als middelpunt, bruist van de energie en de mogelijkheden op onder andere het technologie- en designvlak. Dit trekt veel mensen aan die willen wonen en werken in de regio. Naast alle voordelen die dit biedt voor de stad, neemt het ook uitdagingen met zich mee. Eén daarvan is het bereikbaar houden van de regio. Brainport Eindhoven wil dit onder andere doen door het gebruik van de privéauto te verminderen en het gebruik van alternatieven te stimuleren.

Ingegeven door het innovatieve karakter van de regio en met de wens om talent te trekken en behouden, is het dan ook niet toevallig dat Brainport Eindhoven investeert om dé hotspot voor slimme mobiliteit in Europa te zijn. In de regio wordt nieuwe technologie ontwikkeld én toegepast, op kleine en op grote schaal. In combinatie met de bestaande alternatieven (zoals het openbaar vervoer en de eigen fiets), biedt dit legio mogelijkheden om de regio goed bereikbaar te houden.

Gebruik van slimme alternatieven

Nu zou je zeggen dat één en één twee is, maar zover zijn we nog niet. Enkel de aanwezigheid van vervoersalternatieven anders dan de eigen auto betekent namelijk nog niet dat hier ook daadwerkelijk gebruik van wordt gemaakt. Hier gaan een aantal stappen aan vooraf. Denk bijvoorbeeld aan het simpele feit dat reizigers zich bewust moeten zijn van de manier waarop ze reizen om een alternatief te overwegen. En als ze een alternatief overwegen, dan moet dat wel aansluiten bij de behoeften van die reiziger. Bovendien moeten deze alternatieven een voordeel bieden ten opzichte van het gebruik van de eigen auto. Hierbij kun je denken aan verlaging van de kosten, minder belasting op het milieu of een snellere reis.

Gedragsverandering is complex

Maar zelfs wanneer mensen overtuigd zijn van het nut van een alternatief vervoersmiddel en de voordelen die het hen zou kunnen bieden, blijft de kans groot dat ze hun huidige gedrag niet aanpassen. Onlogisch? Niet zo. Menselijk gedrag wordt namelijk door nog veel meer factoren beïnvloed. Om een paar voorbeelden te noemen:

  • De mens is een gewoontedier. Het doorbreken van deze gewoontes en het aannemen van nieuwe kost tijd en moeite. Hier moet je dan wel een erg goede reden voor hebben.
  • We doen vaak hetzelfde als anderen doen. We willen namelijk graag bij de groep horen. Bovendien gaan we ervanuit dat de keuze die een grote groep maakt goed is, zeker als we de personen uit die groep aardig vinden. Gaan al je collega’s met de auto? Dan is de kans groter dat jij dit ook doet.
  • Veel van onze keuzes (sommigen onderzoekers denken wel 95%) maken we onbewust, waardoor we vaak niet alle opties overwegen om de beste keuze te maken. Evolutionair gezien handig, omdat anders je hele dag gevuld zou zijn met het maken van keuzes. In de praktijk betekent dit dat je er vaak niet eens bij stilstaat dat je de auto pakt naar de stad, terwijl het openbaar vervoer of de fiets mogelijk sneller of goedkoper is.
  • Mensen vormen bepaalde ideeën en meningen over dingen die ze zien en meemaken, in de wetenschap attitudes genoemd. Deze mening kan positief of negatief zijn, hoeft niet op feiten gebaseerd te zijn en verandert vaak niet zomaar. Sterker nog, je zoekt vaak bevestiging voor de attitude die je hebt. Zo kun je bijvoorbeeld het idee van de auto laten staan wel goed vinden, maar een negatieve attitude hebben met betrekking tot het openbaar vervoer. Deze negatieve attitude wordt vervolgens versterkt wanneer je collega die altijd met de trein komt te laat is door vertraging, maar wordt vaak niet minder wanneer deze collega de rest van de week op tijd komt.

Als we deze regio bereikbaar willen houden door het gebruik van (slimme) vervoersalternatieven, moeten we deze gedragsprincipes dus in ons achterhoofd houden. Reizigers moeten het idee hebben dat deze alternatieven aansluiten bij hun behoeftes en dat het gebruik hiervan voordelen biedt. Alleen zo kan gedrag duurzaam veranderd worden.

Per doelgroep en per locatie verschillend

Logischerwijs valt reizigersgedrag niet over één kam te scheren. Onder de reizigers kunnen doelgroepen onderscheiden worden die verschillende reisbehoeftes hebben. Voorbeelden hiervan zijn werknemers, inwoners en bezoekers van het stadscentrum. Deze groepen zijn echter niet statisch, werknemers kunnen immers ook inwoners van dezelfde regio zijn. Naast de behoefte van de reiziger heeft ook de locatie waarheen gereisd wordt invloed op reisgedrag. Zo wil je bijvoorbeeld anders naar je werk reizen dan naar de binnenstad. Afhankelijk van de locatie kunnen bovendien andere vervoersalternatieven beschikbaar zijn.
Een gedragsverandering moet dus per vervoersalternatief bekeken worden, rekening houdend met de locatie van het alternatief én de doelgroep die hier gebruik van gaat maken.

Groeiend besef

Binnen ZO Slim Bereikbaar groeit dat besef gelukkig. We weten dat de bereikbaarheid nog niet verbetert door het alleen beschikbaar stellen van (slimme) alternatieven en snappen dat we het gebruik daarvan moeten stimuleren bij de juiste personen. Maar hoe doen we dat? Mijn advies: begin klein, bij één specifieke doelgroep en locatie. Om vervolgens uit te breiden naar de volgende locatie en doelgroep. Zo laat je mensen stap voor stap slimmer reizen én ervaren hoe de verschillende vervoersalternatieven een aanvulling zijn op hun huidige manier van reizen.

Achtergrond

5G is slechts een volgende stap, er blijft behoefte aan sneller en veiliger internet

Een wereld zonder internet is bijna niet meer voor te stellen. Naast computers zijn er ook steeds meer apparaten aangesloten op het internet. Smartphones natuurlijk, maar ook de thermostaat thuis en j
Lees meer
14 mei

2e workshop regiobrede projecten ZO Slim Bereikbaar

Op 14 mei organiseert Brainport Smart Mobility een 2e workshop om regionale ambtenaren te betrekken bij de regiobrede projecten van ZO Slim Bereikbaar. Deze workshop vindt plaats van 9:00 tot 12:00 uu
Lees meer
Nieuws

ITS Congres in Brainport Eindhoven belangrijke katalysator voor versnelling ITS-ontwikkelingen in Nederland

Nederland en met name de regio Brainport Eindhoven maakt zich op voor de komst van 3.500 nationale en internationale mobiliteitsexperts, want op 2 juni gaat hier het 13e ITS European Congress van star
Lees meer

Projecten

Vanuit verschillende mobiliteitsprogramma’s, zoals ZO Slim Bereikbaar en SmartwayZ.NL, . Hieronder vindt u een overzicht van de smart mobility projecten in de regio Brainport Eindhoven.


Smart Roads

Het project Smart Roads richt zich op het innovatief omgaan met mobiliteit door vernieuwingen in uitvoeringstechnieken van infrastructuur in de regio Brainport Eindhoven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het inzetten van wegen als energiebron, technieken die geluid- en luchtvervuiling tegen gaan, de bouwtijd versnellen of overlast daarvan beperken en specifieke technieken die C-ITS mogelijk maken. De […]

Smart Hubs

Smart Hubs zijn overstap en overlaad plekken die vervoersmiddelen en achterliggende systemen slim verbinden.

Big Data

Door verschillende datasystemen aan elkaar te verbinden krijgen we een goed beeld van het gehele mobiliteitssysteem.

Mobility as a Service (MaaS)

MaaS pilot gemeente Eindhoven De gemeente Eindhoven werkt aan een organisatie die in 2025 CO2-emissievrij en 100% duurzaam is (Klimaatverordening 2016). Deze twee zaken tezamen maken dat de Gemeente Eindhoven wil experimenteren met Mobility as a Service (MaaS). Zij wil voor haar eigen organisatie een MaaS pilot organiseren waarbij de focus ligt op duurzame en […]

Meer projecten

Contact

Brainport Smart Mobility is het loket voor smart mobility in Zuidoost-Brabant. Heb je een vraag, idee of opmerking? Stuur ons een bericht of bel ons op.

Overige teamleaden